martes, 27 de enero de 2015

Érase una vez... la enseñanza de la expresión oral.

¡Buenas tardes!

Hoy hablaré un poco del último tema sobre el que hemos estado trabajando: la enseñanza de la expresión oral, el speaking. Así como la destreza de la comprensión oral, ésta es una que siempre ha estado en segundo plano en mi experiencia educativa, y aún hoy en día sigue siendo así. Considero que es una de las más importantes, o la más importante. ¿Por qué? Porque si aprendemos una lengua extranjera es para saber comunicarnos en ella, y ¿qué mejor forma de hacerlo que a través del habla?

En cuanto a la ficha de actividades sobre la cual hemos trabajado una parte de la sesión, destacaría las "reglas" para que la interacción oral funcione bien:
  • Para cubrir los huecos de información, podemos usar sinónimos, recurrir a un diccionario monolingüe, centrarnos en el contexto...
  • Debemos elegir temas acordes al nivel, que sean de su interés pero sobre todo, que sean reales.
  • Los tipos de tarea deben ser variadas, ni muy largas ni tampoco muy difíciles. Mi compañera y yo habíamos pensado en role-play, diálogos, debates, etc.
  • Debemos dejarle al alumnado el tiempo suficiente para que planifiquen y piensen en la tarea. Además, las tareas deben estar muy bien estructuradas y planificadas por parte del profesor, pero sobre todo muy bien explicadas.
  • A la hora de corregir los errores, pensamos en que una buena forma sería, al final, hacer una puesta en común de los errores anónimamente. Además, consideramos que no debemos interrumpir al alumnado, eso les puede provocar estrés y hacer que se bloqueen.

lunes, 26 de enero de 2015

Érase una vez... la enseñanza de la comprensión oral.

¡Buenos días a todxs!

El siguiente tema que estuvimos trabajando estaba relacionado con cómo enseñar la comprensión oral. Sí, el famoso speaking temido por todo el alumnado habido y por haber. Es una de las cuatro destrezas que, bajo mi punto de vista y experiencia personal, no se trabaja lo suficiente y está, junto con la expresión oral, en un segundo plano. Yo, sin embargo, opino todo lo contrario, me parecen dos destrezas de gran importancia ya que una, en combinación con la otra, enriquece y refuerza ambas destrezas. 

Tal y como vimos, el formato actual de una sesión de compresión oral se divide en Pre-escucha, escucha extensiva, escucha intensiva, post-escucha (opcional). La verdad es que, en mi experiencia, las sesiones de CO no eran así. No se nos situaba en un contexto, el audio se reproducía dos veces, se corregían las preguntas que nos habían dado previamente, y a veces, con suerte, volvíamos a escuchar el audio con la transcripción delante. 

Creo que muchxs de vosotrxs estaréis de acuerdo conmigo y habréis tenido la misma experiencia que yo. Si es así, sabréis tan bien como yo que es normal que no nos gustasen estas sesiones. Lo que falla es la metodología, bajo mi punto de vista. 

En la presentación hay un apartado con el que estoy completamente de acuerdo, y habla de que se cree que para mejorar la comprensión oral es mejor hacer una práctica más continuada de audiciones, en lugar de buscar audios que realmente ayuden al alumnado y les motive. 

Una cosa que me llamó bastante la atención fue el papel del profesor en este tipo de sesiones. La verdad es que nunca me había parado a pensar en ello. Normalmente, con esta metodología recae todo el peso en el profesor. Me interesa mucho la alternativa que se nos presenta en la presentación:

  • Los profesores deben cambiar su rol y adoptar una política deliberada de NO intervención

  • Tienen que trabajar para que el alumnado haga mucho del trabajo de escucha por él mismo.

  • El alumnado va a progresar escuchando y volviendo a escuchar, y poniendo la prueba hipótesis por él mismo, no con respuestas que se les den (normalmente por parte del profesor)

Por otro lado, me resultó muy interesante lo que comenta la presentación sobre el papel del oyente. Normalmente, tiende a ser no interactivo. Por ello, el papel del oyente se debe llevar a cabo con un enfoque interactivo o un enfoque proactivo. De esta forma, aprenderán mucho más porque las preguntas las debatirán entre varios, y así también practican el speaking. Debe haber un enfoque orientado al proceso.

Acabo diciendo que el enfoque orientado al proceso me parece una de las mejores formas de trabajar la comprensión oral, trabajando la descodificación y la construcción del significado. 

______________________________________________________

Tres de mis compañeras realizaron exposiciones relacionadas con el tema que estamos tratando, la comprensión oral. 

En cuanto a la presentación de Isabel, divide la adquisición de una segunda lengua en tres dominios diferentes:

  • Dominio afectivo: la estrategia que se nos da para superar las barreras de este dominio es la de crear una identidad híbrida: no aplicamos los conocimientos de la L1 a la hora de aprender la L2, pero al mismo tiempo seguimos manteniendo una identidad como hablantes de la L1. 
      Yo aquí discrepo un poco, ya que muchas veces la L1 y la L2           tienen la misma raíz y los conocimientos que tengamos de la L1       nos pueden ayudar a aprender más rápido y mejor la L2.

  • Dominio cognitivo: se nos aconseja que aprendamos la fonología de la L2 como un sistema independiente de la L1. Vuelvo a discrepar, por lo mismo que en el primer apartado, muchas veces la L1 puede ser una ventaja para aprender una segunda lengua que no aprovechamos. 

  • Dominio interpersonal: en este apartado estoy totalmente de acuerdo en que el oyente y el hablante deben coordinarse en diversos aspectos tales como el vocabulario, temas, estructuras del pasado ya conocidas, normas socioculturales, etc. 

Después de esta presentación, Eva expuso la suya, basada en los diarios de escucha. Básicamente, el alumnado tiene que recopilar el material que quiera (vídeos, canciones, textos literarios, CD ROM...) y adjuntarlo en el diario. El que ellos puedan escoger el material que quieran me parece muy interesante ya que es una buena forma de motivarles. Pero debemos tener en cuenta de que el docente debe darles estrategias y herramientas y sería muy bueno que ellxs las compartiesen entre ellxs. Me parece una actividad muy interesante, ya que no se les evalúa por lo que han entendido, sino por las estrategias que han utilizado para intentar entenderlo.

Por último, Ana nos habló de la influencia de las estrategias metacognitivas en el Listening de los estudiantes principiantes. Lo que destacaría de las estrategias metacognitivas es que nos ayudan a desarrollar la competencia de aprender a aprender, una de las más importantes, bajo mi punto de vista.  Me parece muy interesante también uno de los principios de estas estrategias, que es la conexión tarea-estrategia. Es decir, crear un contexto. Considero que es muy importante que el alumnado tenga un contexto previo antes de realizar cualquier actividad, no solamente de comprensión oral. Algo que les ayude a saber para qué les va a servir dicha actividad. 

Relaciono esta actividad con la anterior, la de Eva, ya que en ambas son muy importantes las estrategias. Pienso que una mezcla de ambas podría dar muy buenos resultados.


Y hasta aquí mi resumen y opinión sobre el tema 8, la comprensión oral.



¡Un saludo y hasta la próxima!





domingo, 4 de enero de 2015

Érase una vez... la enseñanza de la expresión escrita.

¡Buenas tardes!

He creado una nueva etiqueta dedicada a esta parte de la asignatura en la que podréis leer todo lo que publique en relación a ella (para intentar hacer las cosas un poco más ordenadas). En estas entradas destacaré lo que para mí ha sido más interesante, novedoso, impactante, y mi opinión personal sobre ello.

En primer lugar, lo que más interesante me apreció fue la distinción entre proceso y producto en lo que a la enseñanza de la escrita se refiere. Voy a ser sincera, nunca antes había oído hablar de estos dos términos en relación a la escrita. El ejercicio que tuvimos que hacer (el ejercicio 3 de la fotocopia que nos dio el profesor) sobre distinguir enfoque de la escrita como proceso o enfoque de la escrita como producto me resultó algo desconcertante una vez que no fue corregido. 

Hay un enunciado que sigue sin quedarme demasiado claro: "O profesor propicia que os alumnos compartan os seus traballos escritos e comenten os dos outros". Según entendí en la sesión, esto se considera enfoque de la escrita como proceso. Para mí sería un enfoque de la escrita como producto, ya que se analizan los textos de los otros compañeros, no se construye un texto nuevo. ¿Qué opináis? ¿Lo veis claramente un enfoque como proceso?

Sin embargo, leyendo los ejemplos del ejercicio 4 he entendido un poco más por qué es proceso y no producto, ya que "os alumnos intercámbianse os borradores e danlles feedback aos seus compañeiros". En este caso lo veo claramente como proceso, pero en el enunciado anterior no se especificaba que fuese borrador, por lo que podría ser el producto final y el intercambio se podría usar como co-evaluación.

Acabando con la fotocopia, me pareció muy interesante el ejercicio 5, en el que teníamos que buscar actividades para desarrollar las diferentes subdestrezas dentro de la destreza de la expresión escrita. Digo que me pareció interesante porque surgieron diversas ideas en el aula que el día de mañana, cuando seamos profesores y profesoras, podremos llevar a cabo para trabajar estas subdestrezas. 


En relación a la presentación del tema 7, O ensino da expresión escrita, me gustaría destacar dos aspectos: por un lado la escritura creativa y por otro lado la escritura como actividad cooperativa. Es cierto que con la escritura creativa corremos el riesgo de tener alumnado que sea reacio a este tipo de actividades, en las que hay que pensar, imaginar, inventar, etc. En cambio, si unimos la escritura creativa con la escritura como actividad cooperativa creo que conseguiríamos un resultado excepcional. 

Los que hayáis seguido un poco este blog y los que me hayan escuchado en clase, sabéis que soy fan número del aprendizaje cooperativo. Creo que con la mezcla que he propuesto antes se conseguiría un muy buen resultado ya que "unos tiran de otros", para que nos entendamos. Crear grupos en los que haya gente más imaginativa o creativa y gente que no lo sea tanto, ayudará tanto a unos como a otros. 

Eso sí, no podemos tener en cuenta otro aspecto que me parece muy importante en esta presentación: el papel del profesor. Tenemos que conocer bien a nuestro alumnado, saber qué tipo de actividades les resultarán más atractivas y así trabajar nosotros en ellas. ¿Para qué? Para conseguir algo de lo que hemos hablado hasta la eternidad (yo incluida en mi blog): la motivación. Nosotros, como profesores, tenemos que ser motivadores, hacerles ver y que crean de verdad que esa actividad les servirá para algo, que sacarán y aprenderán algo nuevo seguro.

Por último, quería comentar brevemente las exposiciones que se realizaron a cabo en la segunda sesión, pero que estaban estrechamente relacionadas con el tema de la enseñanza de la expresión escrita.

La primera presentación ha sido la de Alejandra (aquí podréis volver a ver su presentación). Me encantó la presentación porque trataba sobre una actividad llevada a cabo a través de Facebook. Además, fomenta la escritura colaborativa/cooperativa, algo que me parece que, si se lleva a cabo adecuadamente, puede llevar a resultados muy beneficiosos para el alumnado. El "problema" que le veo a la actividad quizás sea el medio, Facebook. Pienso que existen otros medios o herramientas más adecuados para llevar a cabo una actividad de este tipo, como plataformas exclusivamente educativas, por ejemplo.

La segunda presentación ha sido la mía. He decidido crear una entrada en la que os hablo más profundamente de lo que me aportó el artículo y las técnicas que en él se presentaban. 

Por último, Cristina hizo una exposición sobre un tema del que apenas se habla: el feedback. Su presentación me hizo reflexionar sobre la importancia que el feedback tiene, tanto como profesores como para el alumnado. Debemos ser cautos con nuestras reflexiones y comentarios sobre los trabajos de nuestro alumnado, ya que en secundaria tratamos con alumnos y alumnas de una edad complicada, digamos, y la forma en la que ellos reciban nuestro feedback es realmente importante para ellos.


¡Con esto me despido ya! Pronto haré una entrada tratando la segunda sesión, en la que tratamos el tema de la enseñanza de la comprensión oral.

¡Hasta entonces! :)

domingo, 21 de diciembre de 2014

Érase una vez... "Do It Wrong!" method

¡Buenas tardes!

Aquí os dejo la presentación de mi exposición sobre el artículo que he trabajado. De todas formas, y teniendo en cuenta que sólo con la presentación quizás sea difícil acordarse de cuáles eran las estrategias o técnicas de las que hablé, os haré un pequeño esquema para refrescaros la memoria un poco.

El artículo sobre el que he tenido que trabajar se titula Teaching writing through negative examples, y está basado en el método Do It Wrong! Hazlo mal!)






Como os he comentado, el artículo describe otra forma de enseñar, y su principio es Escribir mal a propósito puede ser una forma muy efectiva para escribir mejor.

Como no me ha dejado insertar el Glog que he hecho con el resumen de la presentación, desde aquí podréis acceder a él.

Personalmente, nunca habido oído hablar sobre esta nueva forma de enseñar. Está claro que, por mucha experiencia que consigamos a lo largo de los años, siempre habrá, en este caso, técnicas de aprendizaje que serán nuevas para nosotros. 

El artículo es corto, pero da mucho de sí. Eso sí, se centra en la destreza del Writing, un aspecto que hemos visto hasta ahora con el profesor Gonzalo. Aquí tenéis el enlace para que lo podáis leer a los que os interese:


The Journal of Teaching Writing, VOL 6, NO 2 (1987), 239-244

¿Qué os ha parecido? ¿Lo utilizarías en vuestras aulas? ¿Qué aspectos negativos y positivos encontráis?


Para mí, lo que más me ha gustado del artículo, aparte de los ejemplos que da sobre diferentes técnicas para utilizar el método, es que abre puertas. Con esto quiero decir que los ejemplos son simplemente ejemplos, pero que a partir de ellos podemos inspirarnos y crear nuestras propias actividades dedicadas a "cómo enseñar a escribir", siempre manteniendo el "enseñar a escribir a través de ejemplos negativos".


La pega que le pondría es que en el artículo no habla en ningún momento de la edad a la que podrían estar dirigidas las actividades propuestas. Por ello, y esto es algo de mi propia cosecha, creo que casi todas las actividades se podrían emplear con alumnado de cualquier edad, pero adaptando siempre las actividades a su edad y a sus necesidades.


Me habría gustado adjuntar en esta estrada técnicas parecidas a la que he expuesto en mi presentación, pero como no he encontrado nada similar, aquí os dejo un artículo (está en inglés) que presenta diferentes actividades para trabajar el Writing:


Using Writing-to-Learn Activities in the Foreign Language Classroom

Homstad T., Thorson H. (1996), Using writing-to-learn activities in the foreign language classroom, Technical Report Series n. 14, The Center for Interdisciplinary Studies of Writing, University of Minnesota, Minneapolis, US.

Entre la página 15 y 36 del artículo encontraréis los diferentes ejemplos que se nos presentan, muy interesantes todos y con poca dificultad de aplicación.

Por otro lado, he encontrado otro artículo del Instituto Cervantes en el que habla sobre cómo enseñar a escribir. La diferencia es que está enfocado al ELE, pero he estado leyendo el artículo y también se podría aplicar al ESL. 

Hernández, C. LA EXPRESIÓN ESCRITA EN EL AULA.


Espero que estos enlaces/artículos os puedan servir de ayuda a la hora de plantearos cómo enseñarles a escribir a vuestro alumnado en una lengua extranjera.

Por último, simplemente volver a decir que el método Do It Wrong! me parece muy interesante, que le puede romper los esquemas al alumnado (ellos también tienen que romper reglas).

Espero que esta entrada os haya ayudado. De todas formas, cualquier duda que tengáis podéis preguntarme o acudir al artículo original.


¡Un saludo!

Aida Alonso

domingo, 14 de diciembre de 2014

Érase unha vez... un hasta pronto!

¡Buenas noches!


Ésta será mi última entrada en relación a la didáctica de la enseñanza de las lenguas extranjeras. No quiere decir que vaya a ser la definitiva, simplemente se acaba una etapa, y comenzará otra.

Estas clases, las de Carlos, me han servido de mucha ayuda. Para mí, él es un claro ejemplo de cómo un profesor debe ser (al menos en las pocas sesiones que hemos tenido con él). Se notaba que cada sesión estaba preparada y cada día tenía muchísimos recursos nuevos que presentarnos para que nosotros, en nuestro futuro, podamos utilizar. No quiero que esto suene como
un "peloteo" ni nada por el estilo, pero pocos docentes he tenido a lo largo de mi vida que se dediquen "en cuerpo y alma" a su profesión, que les guste, que le dediquen su tiempo (a veces demasiado). Docentes que piensan en sus alumnado, no simplemente en cumplir con una serie de horas y cobrar a fin de mes. Es muy triste decir esto, por eso quise poner el ejemplo de Carlos, que todxs conocemos, que marcan la diferencia, entre otros docentes que he tenido la suerte de conocer.

Por otro lado, me gustaría dejar mi opinión personal sobre un tema que se ha debatido bastante en clase: la carga de trabajo por nuestra parte. Soy consciente de que estamos estudiando un Máster, y que debemos trabajar, yo siempre lo he hecho y de eso uno nunca se puede quejar si quiere conseguir lo que quiere. Lo que siento es que no ha habido demasiada coordinación entre, al menos, los dos docentes que nos han impartido esta asignatura, Carlos y Carmen. No me parece lógico que en la parte de Carlos (que cuenta un 25%) se nos exijan, bajo mi punto de vista, demasiada carga de trabajo, en comparación con la parte de Carmen (que cuenta un 60%), y con la que, particularmente, estoy bastante decepcionada. En todas las sesiones que hemos tenido con ella hemos estado hablando de cómo realizar una actividad con una canción. La actividad me parece muy interesante, eso que quede claro. Pero me parece bastante injusto que el Grupo 2, que tienen otra profesora, trabajen cada sesión 2, 3 o 4 actividades diferentes. 

Ante eso tengo que decir que el blog me ha ayudado muchísimo, porque el alumnado del otro grupo comparte en sus respectivos blogs las actividades que trabajan, y eso también nos ayuda a nosotras, pero no es lo mismo, y todos lo sabemos.

Siento que mi última entrada sea un poco "quejica", pero ya que tenemos este medio para expresarnos, decidí hacerlo así. Quizás no estaréis de acuerdo conmigo pero, como dije antes, es una opinión personal, mi percepción a lo largo de estas semanas.

A pesar de todo, he aprendido muchísimo y nos han dado ideas, consejos, diferentes metodologías, etc. que SEGURO pondré en práctica. 

Dicho esto, muchas gracias tanto a Carlos como a Carmen por su trabajo, que estoy segura de que lo han intentado hacer lo mejor posible, a pesar del horario inhumano que nos ha tocado a todxs, tanto a ellxs como a nosotras.

Esto no es un adiós, simplemente un "Hasta pronto". Seguramente seguiré compartiendo con vosotros experiencias, ideas, debates... aunque no tan asiduamente como estas semanas.

¡Nos vemos en el Cuvi! :)




Érase unha vez... o noso comentario sobre unha programación didáctica.

¡Boas noites a todos!

Hoxe a entrada vai ir adicada ao traballo en común que fixemos Alicia, Ana mais eu.

Despois de bastante traballo lendo algunhas das Programacións Didácticas que se nos ofreceron, decantámonos pola realizada polo Departamento de Inglés do IES Alexandre Bóveda, en Vigo (Pontevedra). Cremos que, a primeira vista, estaba moi ben estruturada e que abarcaba todos os elementos ou apartados que unha Programación Didáctica debe ter. 

Quero deixar claro que en todo momento fomos conscientes de que non existe un modelo fixado ou ríxido que tódalas Programacións Didácticas deban seguir, polo que os comentarios que faremos ao longo do traballo son baseados en opinións persoais, de como nós melloraríamos esa Programación.

Para a estruturación do traballo baseámonos na orde de apartados que tratamos nunha das sesións con Carlos, máis que nada para seguir unha orde. Polo que algúns apartados da Programación Didáctica do IES Alexandre Bóveda veredes que nós os reorganizamos. 

Aquí vos deixo o noso traballo, e tamén arriba os links para que poidades acceder á Programación Didáctica sobre a que traballamos.


1) Introdución e contextualización: no apartado introdutorio desta programación didáctica podemos ver claramente que as fontes didácticas que empregaron para realizala foron, por unha banda, o Proxecto Educativo de Centro (PEC) e, por outra, as diferentes normativas vixentes nas que esta se basea, tanto para a Educación Secundaria Obrigatoria como para o Bacharelato.

Por outra banda, outro tipo de fonte que se empregou para elaborar esta programación foi a sociolóxica. A partir do PEC, extraeron as características do contorno socioeconómico no que está situado o centro.

Ademais de presentar ao equipo do departamento de inglés do centro, tamén se nos presenta, de forma introdutoria, a incorporación dunha auxiliar de conversa que axudará aos diferentes grupos con prácticas de conversa.
 
Consideramos que este apartado cumpre adecuadamente co que se esixe dunha introdución e contextualización dunha programación didáctica.

2) Medidas de atención á diversidade: o que se espera deste apartado é que se explique, de maneira global, os diferentes recursos ou medidas que ten o centro para mellorar o proceso de ensino-aprendizaxe de aquel alumnado que presente unhas necesidades educativas especiais. En esta programación didáctica preséntanse unha serie de medidas para conseguir este obxectivo, entre elas, os cursos de diversificación, seccións bilingües, clases de reforzo e tamén contan con libros de texto que ofrecen actividades de ampliación cun nivel maior de dificultade.
Consideramos que estas medidas atenden ás diferentes necesidades educativas do alumnado. O que non se especifica neste apartado é a adaptación de criterios de avaliación ou revisión de contidos, obxectivos e actividades.

3) Metodoloxía didáctica: neste apartado o departamento opta por empregar un enfoque comunicativo, recomendado polo Marco Común Europeo de Referencia sobre as Linguas (MCERL). Ademais, explica que se decantan polo enfoque por tarefas. Con isto, temos claro que a fonte que empregaron para elaborar este apartado de Metodoloxía didáctica foi unha fonte de tipo epistemolóxico. Podemos ver que este departamento está ao tanto das novas orientacións e prácticas metodolóxicas na didáctica desta área. Os principios metodolóxicos deste departamento son a individualización, a autonomía, a cooperación, o énfase na comunicación ou o construtivismo, entre outros.

Por tanto, consideramos que este departamento opta pola innovación, por estar “ao día” das novas prácticas metodolóxicas que, dende logo, favorecen o proceso de ensino-aprendizaxe.

Unha pequena crítica sería que, baixo o noso punto de vista, neste apartado deberían incluirse os recursos que se van empregar. Porén, este departamento decidiu explicar en extensión os Recursos e materiais didácticos a parte. Como ben sabemos, non existe un modelo ríxido que se deba seguir, polo que tampouco nos parece un erro que os decidiran facer así, xa que está todo moi ben indicado no índice da segunda páxina.

4) Recursos: Do apartado de recursos gústanos especialmente que se fai moito fincapé no feito de que o profesor poderá introducir as variacións de material que considere precisas, sen necesidade de cinguirse simplemente ao libro seleccionado como manual. Ademais de poder adaptar ou cambiar o enfoque das actividades do propio libro.

Porén, estas variacións aparecen explicadas de forma moi xeral e dependendo sempre da busca persoal do profesor. En ningún momento aparecen nomeados neste apartado os recursos que o centro pode poñer á súa disposición para mellorar o proceso de aprendizaxe como sala de ordenadores, pizarras dixitais, casettes, proxectores, etc.

Tampouco nos acaba de convencer a forma de presentación do libro seleccionado xa que non menciona por qué este é o máis axeitado ou un plan xeral de cómo utilizalo para sacar o máximo rendemento posible (plan que en calquera caso quedaría aberto a posibles cambios feitos polo docente).


4.1) TICS: O apartado de recursos vese completado, na nosa opinión, no adicado ó tratamento das novas tecnoloxías. É aquí onde a falta de recursos dixitais do centro aparece especificada: o seu número é moi limitado e polo tanto é difícil que todos os profesores poidan organizar actividades que traballen as TIC desde as instalacións do centro. Neste sentido, o tratamento das novas tecnoloxías depende principalmente do libro e os materias complementarias que aporta (unidades didácticas con vocabulario relacionado, CD-ROM, CD, webs propostas, etc) e do traballo que os alumnos fagan na súa casa ( uso do ordenador como ferramenta educativa para, por exemplo, buscar e seleccionar información ou redactar traballos).


5) Competencias básicas: Esta programación dedícalle ás competencias básicas o apartado «2. Contribución do inglés ás CCBB». Nel defínense as competencias básicas, segundo o proxecto DeSeCo (Definición e selección de competencias), como aspectos non dependentes nin dunha materia nin dun ciclo, senón que cada unha das áreas contribúe ao desenvolvemento de diferentes competencias e cada competencia básica acádase co traballo en varias áreas ou materias, e enuméranse, segundo o  MCRFL (Marco Común de Referencia para as linguas) para despois analizar como se traballarán na materia de inglés, nese instituto, cada unha das oito competencias básicas previamente enumeradas.

Dende o noso punto de vista, este apartado cumpre co que se espera del, xa que inclúe información suficiente sobre as competencias básicas e como se tratará cada unha delas a través da materia de inglés. Tamén se especifican as distintas fontes didácticas empregadas, como a normativa referente ás competencias, o proxecto DeSeCo e o MCRFL.


6) Obxectivos: O terceiro apartado da programación é o adicado ós obxectivos. Atópase dividido en dous epígrafes: o primeiro para a ESO, e o segundo para Bacharelato. As fontes son principalmente didácticas, xa que os obxectivos veñen impostos pola normativa e lexislación vixente tanto a nivel nacional como autonómico.

Gustaríanos destacar que neste apartado aparecen simplemente os obxectivos xerais de área, que na Comunidade Autónoma de Galicia, establécense nos seguintes documentos: Decreto 133/2007, do 5 de xullo, polo que se regulan as ensinanzas de ESO na Comunidade Autónoma de Galicia. (DOG 13 de xullo) e Decreto126/2008 do 19 de xuño, polo que se establece a ordenación do currículo de bacharelato. (DOG 23 de xuño)

Ambos aparecen citados na introdución da programación, aínda que segundo nós, deberían aparecer novamente como fontes do apartado de obxectivos. Tamén pensamos que os obxectivos xerais de etapa, establecidos pola LOE, deberían ter un lugar neste apartado.

Porén, a relación obxectivos-contidos das unidades didácticas si aparece ben explicadas. Primeiro de forma xeral, describindo os bloques de contidos e os seus obxectivos, e despois, de forma concreta mediante a súa división en táboas segundo o que abarca cada unidade.

7) Contidos: O apartado de contidos, de fontes principalmente didácticas e epistemolóxicas, presenta unha subdivisión que pensamos é bastante útil. A primeira parte, como xa se mencionou antes, presenta os bloques de contidos e os obxectivos que se queren acadar en cada un de forma xenérica. Na segunda parte, atopamos a división concreta de contidos (en relación cos obxectivos e competencias a acadar) segundo as unidades didácticas que se van traballar ao longo de cada curso. Pensamos que esta segunda parte é moi visual pola súa presentación en táboas, e tamén directa e de fácil aplicación, xa que toma como referencia o libro que vai servir de fío condutor do curso. Por isto, é fácil consultala e comprendela.

7.1) Contidos transversais: Entendemos que o apartado de contidos non quedaría completo sen o aquel adicado á Educación en Valores. Nel reflíctese de forma xenérica a contribución que a materia de inglés fai de forma transversal a outras materias e áreas do currículo, así como a outras actividades do centro. Esta contribución especifícase na descrición das diferentes unidades didácticas.

Tamén neste sentido cremos que é moi interesante mencionar o apartado do Proxecto Lector xa que describe diversas propostas que, baseadas na lectura, non soamente axudan á consecución de obxectivos da materia de inglés, senón que traballan, de novo de forma transversal, outras competencias e aspectos do currículo. Todo reforzado por aquelas propostas recollidas no apartado de Actividades Complementarias: concursos, programas de inmersión lingüística, participación na revista escolar etc. 


8) Avaliación: Nesta programación didáctica adícanselle os seguintes seis apartados á avaliación:


8.1) Criterios de avaliación: este apartado divídese por cursos (excepto o Bacharelato, onde se seguirán os mesmos criterios para primeiro e para segundo) e especifícase que criterios se deberán seguir á hora de avaliar en cada un deses cursos. Entre os criterios de primeiro da ESO inclúense referencias implícitas ás catro destrezas, ademais de á competencia en comunicación lingüística, ao tratamento da información e a competencia dixital, á competencia para aprender a aprender, á competencia de autonomía e iniciativa persoal e á interculturalidade.
Dende o noso punto de vista, este apartado cumpre co que se espera del e non atopamos ningún aspecto nel que nos parecese importante mellorar.

8.2) Mínimos esixibles: neste apartado lístanse, tamén agrupados por cursos, os coñecementos mínimos que deberá ter un alumno nun determinado curso para poder acadar un 5 na súa nota final. Ao comezo deste apartado especifícase que se tratan dos mínimos acordados polo departamento, que cada profesor poderá amplialos seguindo o seu criterio e que deberállelos explicar aos seus alumnos ao comezo do curso. En cada lista especifícase o libro de texto que se seguirá no curso correspodente e os mínmos esixibles aparecen organizados en catro bloques: gramática, vocabularío, expresión escrita e expresión oral.
Ao igual que no caso anterior, pensamos que este apartado recolle toda a información que debería.

8.3) Procedementos e instrumentos de avaliación: este apartado divídese en dous epígrafes (Educación Secundaria Obrigatoria e Bacharelato) nos que se especifican os procedementos e os instrumentos que se empregarán para avaliar. No caso da ESO, parecéronnos bastante diversos, o que favorece a avaliación de todas as competencias e destrezas e fai que nos poidamos asegurar da verdadeira aprendizaxe dos alumnos. Antes de comezar a enumerar os instrumentos indícase que se escollerán sempre os máis axeitados para o nivel da clase, unha indicación que tamén nos pareceu moi acertada para o bo funcionamento o grupo-aula.

8.4) Procedementos para a avaliación inicial: este apartado só vai dirixido a primeiro da ESO e nel especifícase que ao comezo do primeiro trimestre deberánselles facer unha serie de probas aos alumnos para detectar o seu nivel inicial e os casos nos que poden ser necesarias medidas de recuperación e reforzo. Estas probas non serán cualificadas, pero as profesoras deberán recoller os resultados e as observacións feitas durante ese período no caderno de notas. Tamén se fai unha breve explicación de que procedementos se deberán seguir cos alumnos que necesiten recuperación ou reforzo e sobre como reciben a información que proporcionan estas probas os titores dos niveis superiores, que será a través dos titores dos cursos anteriores.
Este pareceunos un apartado moi interesante e importante para os docentes, que en moitos casos non aparece recollido nas programación didácticas.

8.5) Criterios de cualificación: este tamén se divide en dous epígrafes, un referente á ESO e outro ao Bacharelato. No bloque da ESO di que a nota de cada avaliación obterase, nun 20%, cos exercicios, actitude e asistencia regular e puntual á clase; e, nun 80%, cas notas obtidas nas dúas probas trimestrais e nas probas sobre as lecturas obrigatorias. En canto á nota final, obterase tendo en conta as tres avaliacións, pero terá máis importancia a última. Dende o noso punto de vista, neste apartado dáselle demasiada importancia ás probas ou exames, co que se corre o risco de que os alumnos só estudien para o exame e o sistema de avaliación non sexa fiable, é dicir, que o resultado final non se corresponda co que realmente aprenderon os alumnos.

8.6) Plans de traballo para a superación do inglés pendente: neste apartado explícanse cando e como se levarán a cabo as probas de recuperación da materia de inglés e os criterios específicos que se seguirán para a súa corrección. Ademais, infórmase de que se impartirán unhas clases da materia polas tardes para o alumnado que a ten pendente e aquel que necesitan algún tipo de reforzo; o que nos parece unha moi boa inciativa.

En canto á estruturación, cremos que os aspectos da avaliación quedarían máis claros se todos estes fosen subapartados incluídos nun apartado seis que levase o nome de avaliación; ademais, agora falando de cada apartado en particular, o 6, o 7, o 9 e o 11 son bastante claros, pero no 8 e no 10 deberíase facer unha descrición detallada por cursos coma no caso dos criterios de avaliación.
Tamén se observa nestes apartados a influencia das distintas normativas sobre o currículo como fontes didácticas.




9) Unidades didácticas: nesta programación o único que se inclúe respecto ás unidades didácticas é un apartado co nome de «Temporalización» na que se especifican as unidades dos libros de texto que se deberán impartir en cada trimestre. Tamén se aclara que esa táboa é orientativa e que cada profesor/a poderá alterar a orde e engadir novo material se o cre oportuno. 

Inclúese outro apartado relacionado coas actividades («19.Actividades complementarias e extraescolares») no que se inclúen unha serie de iniciativas relacionadas co inglés que propón o centro, e actividades complementarias ao traballo da clase, tamén relacionadas coa materia, que fomentan.

Pensamos que a información sobre as unidades didácticas é insuficiente nesta programación. Ao deixarse tanta liberdade aos profesores á hora de planificar as actividades, pareceríanos interesante que se incluíra un resumo de cada unidade didáctica para poder ter unha idea de en que vai consistir cada curso.

***

A modo de conclusión persoal diría que a Programación que escollemos paréceme que está moi completa, aínda que cambiaríamos certos aspectos que xa foron mencionados no corpo do traballo. A pesares diso, na miña opinión, este departamento opta por renovarse a adaptarse aos novos tempos. Está a favor de empregar as novas prácticas e metodoloxías innovadoras que, baixo o meu punto de vista, claramente favorecen á mellora do proceso de ensino-aprendizaxe. 

Ogallá que estas prácticas se estean levando a cabo no centro e que non se quede esta Programación niso, unha Programación que hai que facer pero que despois cada docente segue facendo iso de "cada maestrillo tiene su librillo" e non se adaptan á Programación que, de seguro, se se leva a cabo, dará moi bos resultados.


¡Moitas grazas pola vosa atención e un saúdo!



miércoles, 10 de diciembre de 2014

Érase una vez... conferencia sobre la autoestima.

¡Buenas tardes!

Me gustaría compartir con vosotros un vídeo que descubrí hace unos meses. Cuando lo vi por primera vez, entendía todo lo que quería transmitir, pero ahora que llevo unos meses en este Máster, se me pone la piel de gallina cada vez que lo vuelvo a ver.

Hace unos días escribí una entrada sobre la autoestima en el alumnado. Pues bien, este vídeo es una forma de seguir luchando por conseguir que nuestrxs alumnxs se motiven. Nos habla de que, como docentes, no nos van a gustar nuestros alumnos, pero debemos ser actores y actrices (de esto hemos hablado bastante en el Máster). Nos incita a hacer sentir nuestrxs alumnxs que son importantes, que pueden mejorar.

Os podría seguir comentando las cosas de las que habla, pero creo que la mejor forma de que entendáis el sentimiento del que os hablaba al principio es que lo veáis vosotrxs mismxs. 

Está en inglés, pero con subtítulos en español, ¡así que no tenéis excusa para no verlo!
Espero que Rita Pierson os motive tanto como lo hecho conmigo. 

El vídeo está sacado de la página web TED - Ideas worth spreading, donde podréis encontrar miles de conferencias sobre todos los temas que os podéis imaginar, uno de ellos la educación. Hay conferencias realmente interesantes. Para mí, ésta es una de ellas. 

¡Disfrutadla!





¿Qué opináis? ¿Os ha gustado? ¿Estáis de acuerdo con su discurso?


Yo, personalmente, estoy totalmente de acuerdo con ella. Creo que ella es el reflejo de que las cosas pueden ser diferentes, de que no vamos a un centro simplemente a enseñar, sino a educar. También pienso que es un claro ejemplo de que no somos perfectxs, ni el alumnado ni los docentes, pero que tenemos que ser conscientes de ello y asumirlo como algo normal.

En definitiva, me voy a quedar con su última frase:


"We are educators. And we were born to make the difference"


¡Hasta pronto!